دانههای روغنی چه هستند؟
دانههای روغنی،
دانههایی از انواع مختلف گونههای گیاهی هستند که حاوی مقادیر قابل توجهی روغن
هستند. این روغن در تولید روغنهای آشپزی و طیف گستردهای از سایر محصولات مورد
استفاده قرار میگیرد.
که مهمترین
آنها عبارتند از: کانولا، دانة پنبه دانه سویا، و آفتابگردان.
دانههای
روغنی برای حفظ ارزش بازاری خود باید:
- دارای میزان بالایی روغن باشند
- رنگ خوبی داشته باشند
- حاوی رسوبات مواد شیمیایی ثبت نشده یا
رسوبات بالاتر از سقف ثبت شدة مجاز نباشد
- اسیدهای چرب آزاد آن پایین باشد
- از نظر رطوبت و درجه حرارت نسبتاً پایین
باشد
و
عاری از حشرات، کپک و قارچها باشد.
مناسبترین
شرایط انبارسازی عبارتند از حفظ درجه حرارت دانهها پایینتر از 20 درجة سانتیگراد
و رطوبت آنها به میزان کمتر از 7 درصد.
تحویل
و آماده سازی دانه های روغنی برای نگهداری:
دانه های روغنی
پس از برداشت از مزرعه با وسایل مناسب،به کارخانه روغن کشی حمل میشوند و در آنجا
پس از انجام مراحل مقدماتی برای تحمل فرایندهای اصلی آماده سازی برای روغن کشی
نگهداری میشوند.
1.حمل
دانه های روغنی:
در صورت بالا
بودن رطوبت اولیه ی دانه روغنی و طولانی بودن راه،باید از اطاقک های مجهز به
سامانه سرمایشی و تهویه مطلوب استفاده کرد..
2.دریافت
و نمونه برداری:
همراه با محصول
تازه ورودی به کارخانه روغن کشی ناخالصی هایی وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند
از:تکه های چوب،غلاف دانه،سنگریزه و فلزات.
فردی که مسئول
تحویل دانه های تازه است از آنها نمونه برداری میکند و بر حسب میزان ناخالصی،قیمت
دانه را بر مبنای درصد رطوبت،دانه های خرد
شده،حرارت زدگی و سایر عوامل مشخص خواهد کرد.مهمترین عاملی در درجه بندی دانه های روغنی بعنوان ملاک درنظر
میگیرند،درصد رطوبت آنهاست.
3.خشکانیدن
فراورده خام:
درصد رطوبت دانه
ها را به کمک خشک کن به حدود 13درصد می رسانند تا خاصیت انبارداری آن تقویت شود.رطوبت
بالای دانه سبب کاهش میزان روغن و پروتئین دانه شده و ضمن افزایش رنگ روغن،ضایعات
روغن کشی را نیز افزایش میدهد.
خشکانیدن دانه
های روغنی اغلب در ستون های عمودی انجام میشود.منبع گرمایی این ستون ها شاید شعله
آتش مستقیم،بخار و یا انرژی خورشیدی باشد.
برای نگهداری و
ذخیره سازی روغن اغلب از مخازن ذخیره ای سیمانی و یا فولادی با ظرفیت 100000 تا
750000 بوشل استفاده میکنند.
پس از فرایند
خشکانیدن بهتر است دانه ها را به مدت 4تا10 روز قبل از هرگونه فرایندی نگهداری کرد
تا رطوبت در دانه به اعتدال رسیده و بطور یکنواخت در کل دانه پخش شود.
4.انبارداری:
بهترین نشانه
شروع فعالیت های تخریبی دانه مرطوب،افزایش درجه حرارت توده انبار شده دانه روغنی
است.در بسیاری از کارخانه ها حرارت سنج هایی در توده انباری تعبیه میکنند که
پیوسته درجه حرارت دانه را به دفتر سرپرستی کارخانه گزارش میکنند.در صورت عدم
کنترل درجه حرارت علاوه بر صدمه دیدگی حرارتی دانه ها،با افزایش بیش از حد درجه
حرارت امکان آتش سوزی نیز وجود دارد.در برخی اوقات تنها با جا به جایی دانه ها
میتوان از شدت افزایش درجه حرارت آنها کاست.